تبلیغات
دانشجویان مهندسی نفت خوزستان - سنگهای رسوبی
دانشجویان مهندسی نفت خوزستان

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

سنگهای رسوبی

cross beding

 

تشکیل و شکل گیری سنگهای رسوبی آواری سه فرآیند را شامل میشود:

1- حمل ونقل
رسوبات می توانند توسط لغزیدن در سراشیبی ها ، در مسیر جریان آب رودخانه ها و جریانهای اقیانوسی قرار گرفتن و یا بلند شدن (به هوا) توسط باد ، به حرکت درآیند. با توجه به مقدار فاصله ای  که رسوبات حمل میشوند و انرژی محیط انتقال ، در ته نشست های پایانی نشانه هایی باقی میماند که اطلاعات مهمی در مورد نحوه انتقال به ما میدهد.

 

برای خواندن متن کامل مقاله به ادامه مطلب بروید . . .

 

 

تشکیل و شکل گیری سنگهای رسوبی آواری سه فرآیند را شامل میشود:

1- حمل ونقل
رسوبات می توانند توسط لغزیدن در سراشیبی ها ، در مسیر جریان آب رودخانه ها و جریانهای اقیانوسی قرار گرفتن و یا بلند شدن (به هوا) توسط باد ، به حرکت درآیند. با توجه به مقدار فاصله ای  که رسوبات حمل میشوند و انرژی محیط انتقال ، در ته نشست های پایانی نشانه هایی باقی میماند که اطلاعات مهمی در مورد نحوه انتقال به ما میدهد.
2- رسوبگذاری
رسوبات موقعی ته نشست می کنند که انرژی محیط انتقال برای ادامه حمل و نقل ذرات بسیار کم شده باشد. به عبارت دیگر اگر سرعت انتقال در  محیط کمتر از حدی شود که بتواند رسوبات را حمل کند ، رسوبات ته نشست کرده و رسوب میکنند. به همین دلیل رسوب نهایی میزان انرژی محیط انتقال را به ما نشان میدهد.
3- دیاژنز
دیاژنز فرآیندی است که رسوبات را به سنگ تبدیل میکند. اولین مرحله این فرآیند تراکم رسوبات است که به علت وجود وزن طبقات بالایی ایجاد میشود. تراکم و فشار باعث میشود تا دانه ها به هم نزدیکتر شوند (با حذف تخلخل و مقدار آب احتمالی موجود). آب موجود در ته نشست ممکن است حاوی برخی کانیها باشد که بعداً با رسوب آنها تخلخل های سنگ توسط آنها پر میشود. تراکم و فشار باعث سخت شدگی رسوبات و چسبیده شدن قطعات منفرد به هم میشود. حتی ممکن است باعث تبلور مجدد کانیها شود که باعث سخت تر شدن سنگ میشود.

در زمان دیاژنز، بسته به حضور یا عدم حضور اکسیژن آزاد تغییراتی در رسوبات اولیه داده میشود (آلتراسیون). در محیطی که اکسیژن مازاد و اضافی موجود است (محیط اکسنده) ، باقیمانده بدن موجودات زنده آلی به دی اکسید کربن و آب تبدیل میشود. آهن از Fe+2   به  Fe+3  تغییر می یابد و رنگ رسوبات به قرمز تیره (رنگ زنگ آهن) تبدیل میشود. محیطی که کمبود اکسیژن دارد  (محیط کاهنده) ، باعث میشود تا باقیمانده بدن موجودات به کربن جامد (به شکل زغال) تبدی ل شود یا اینکه باعث تبدیل هیدروکربن ها به  نفت خام میشود.

بافت سنگهای رسوبی و آواری
هنگامی که رسوبات پس از حمل و نقل ته نشین میشوند ، نشانه هایی را برای حدس زدن نوع حمل و نقلو ته نشینی برای ما باقی میگذارند. اگر حمل و نقل توسط لغزش از سطح شیبدار صورت گیرد ، این رسوبات شامل انواع مختلفی از قطعات با اندازه های مختلف  میشود. اندازه دانه ها  و نحوه قرارگیری آنها کنار هم بافت سنگ رسوبی را تعیین می کند. با توجه به این  مطلب می توان نتیجه گرفت که : " از روی بافت سنگ رسوبی نوع حمل و نقل و رسوبگذاری معلوم میشود."

یکنواختی (Sorting) – عبارتست از یکسان و هم اندازه بودن دانه ها. دانه ها بر اساس چگالی (وزن مخصوص) در فرآیند رسوبی  از هم جدا میشوند. جریانهای پر انرژی  میتوانند قطعات سنگین تری را حمل کنند و در صورتی که انرژی کاهش یابد قطعات سنگین رسوب کرده و ذرات سبک تر به حرکت خود ادامه می دهند. در اینجا یکنواختی بدلیل چگالی شکل میگیرد.

sorting 

 

در صورتی که چگالی ذرات یکسان باشد ، ذرات سنگین تر ،اندازه بزرگتری دارند. در این حالت یکنواختی (Sorting) بر اساس سایز ذرات انجام میشود. یکنواختی اطلاعاتی راجع به مقدار انرژی محیطانتقال که رسوبات در آنجا رسوب کرده اند را به ما میدهد.
مثلاً:
o رسوبات ساحلی و رسوباتی که توسط باد حمل میشوند ، تقریباً یکنواختی کاملی دارند (Good Sorting). چون انرژی محیط انتقال معمولاً ثابت میماند.
o رسوبات رودخانه ای معمولاً یکنواختی ناقص دارند (Poorly Sorted). چون سرعت و انرژی رودخانه تابعی از حالت و وضع رودخانه است.
گرد شدگی- در طول فرآیند حمل ونقل ، دانه ها از لحاظ سایز کوچکتر میشوند و این به خاطر ساییده شدن آنهاست. سایش و ساییدگی معمولاً روی گوشه های تیز و لبه ها و حاشیه های ذرات اثر میکند.  بنابراین گرد شدگی ذرات معیاری برای تشخیص زمان حضور رسوبات در چرخه حمل و نقل است.

rounding

رسوبات شیمیایی و سنگهای رسوبی شیمیایی
چرت (Cherts)- سیلیسی است که بطور شیمیایی رسوب کرده است.
تبخیری ها – بعلت تبخیر اب دریا و دریاچه ها این نوع از سنگهای رسوبی بوجود می آیند. که میتواند هالیت (نمک) یا ژیپس را بوجود آورد (با از بین رفتن آب ، جامدات محلول در آب رسوب می کنند).

رسوبات بیوژنیک و سنگهای رسوبی بیوژنیک
سنگ آهک (Limestone)- اغلب موجودات  زنده دریایی برای ساختن صدف و یا دیگر ساختارهای استخوانی خود باعث رسوب مقداری کلسیت (CaCO3) در آب می شوند. تجمع این بقایای اسکلتی در لایم استون باقی میماند.
دیاتومیت- نوعی لجن سیلیسی  که از بقایای آغازیان تشکیل شده است ، باعث تشکیل نوعی سنگ نرم با رنگ روشن میشود که آنرا دیاتومیت می نامند.
زغال- تجمع گیاهان مرده در مقیاس و مقدار خیلی زیاد در محیطی کاهنده (محیطی که اکسیژن ندارد) باعث تشکیل زغال میشود.
شیل نفتی- در اصل سنگ رسوبی آواری است که شامل مقدار خیلی زیادی مواد آلی در خود است و در طی فرآیند دیاژنز آنها به نفت خام تبدیل شده اند.

تعدادی از خصوصیات سنگهای رسوبی که ما  را در شناختن محیط رسوبگذاری کمک مینمایند عبارتند از:

طبقه و لایه بندی
• لایه بندی موزون- لایه های متناوب و موازی که خصوصیات متفاوتی دارند ، اغلب به خاطر تغییرات فصلی در رسوبگذاری ها حاصل میشوند (رسوبات فصلب یخجال ها). مثل رسوبات دریاچه ای که رسوبات درشت تر در فصل تابستان ، و رسوبات ریز تر در فصل زمستان (موقعی که سطح دریاچه یخ میزند) رسوبگذاری میشوند.

rhythmic layering

• کراس بدینگ- عبارتست از مجموعه ای از لایه های مورب که ،درجهت حرکت باد یا آب در زمان رسوبگذاری کج شده اند. سطح مابین لایه های متقاطع (Cross beds) اغلب نشانگر نوعی سطح فرسایشی است . این نوع از لایه بندی در رسوبات ساحلی ، تلماسه ها و رسوبات رودخانه ای معمول تر است.

cross beding

• گریدد بدینگ – همزمان با کاهش سرعت جریان ، ابتدا قطعات بزرگتر یا چگال تر  و در پی آن قطعات کوچکتر رسوب میکنند. این فرآیند باعث نمایان شدن نوعی از لایه بندی میشود که در آن اندازه دانه ها از عمق تا سطح لایه در حال کاهش است.

graded bedding

• رسوبات جور نشده- شامل رسوباتی میشود که در آنها مخلوطی از اندازه دانه ها ، از قطعات قلوه سنگ و خرده سنگ گرفته تا جریانات گلی و رسوبات یخی متغیر است.

خصوصیات سطحی
• ریپل مارک ها- این ها در رسوبات آبهای کم عمق دیده میشوند که بدلیل امواج آب یا باد حاصل میشوند.

 

• ترک های گلی- در نتیجه خشک شدن رسوبات خیس در سطح زمین بوجود می آیند. این ترک ها بدلیل انقباض رسوبات هنگام خشک شدن آنها بوجود می آید.

 mud cracks

• اثر قطرات باران- همان فرو رفتگی های  حاصله از ریزش قطرات باران است. در صورت وجود چنین ساختاری نتیجه میگیریم که رسوبات در سطح زمین بوده اند.
• فسیل ها- بقایای موجودات زنده گذشته را فسیل گوییم. این ها مهمترین نشانی هایی هستند که ما را به شناختن نوع محیط رسوبگذاری راهنمایی میکنند.
o گونه های متفاوت در محیط خاص خود زندگی میکنند.
o فسیل ها باعث می شوند تا به عمر نسبی رسوبات پی ببریم.
o از مهمترین عوامل شناسایی شرایط جوی در گذشته هستند.

 

رنگ
• اکسید های آهن و سولفید های آهن دفن شده همراه به مواد آلی به سنگ ، رنگی تیره می دهند. که بیانگر رسوبگذاری در محیط کاهنده است.
• رسوبگذاری در محیط اکسنده باعث ایجاد اکسید آهن قرمز میشود.

رخساره های رسوبی
یک رخساره رسوبی شامل  دسته ای از مشخصات است که بیانگر محیط  رسوبی متفاوت همان نوع از رسوبات در جای دیگری است. رخساره می تواند بطور قائمبدلیل تغییر در محیط در طول زمان یا بطور افقی بدلیل تغییر  در محیط همراه با فاصله در یک زمان خاص اتفاق بیافتد.

تعدادی از محیط های رسوبی معمول
• محیط های غیر دریایی                                  (Non-marine environments)
o رسوبات رودخانه ای                                     (stream sediments)
o رسوبات دریاچه ای                                          (Lake sediments)
o رسوبات یخچالی                     (Glacial –ice deposited- sediments)
o رسوبات بادی                      (Eolian  -wind deposited- sediments)

• رسوبات فلات قاره                                       (Continental shelf sediments)
o رسوبات خلیجی                                  (Estuarine shelf sediments)
o رسوبات دلتایی                                               (Deltaic sediments)
o رسوبات ساحلی                                                (Beach sediments)
o رسوبات فلات قاره کربناتی                    (Carbonate shelf sediments)
o رسوبات تبخیری دریایی                  (Marine evaporation sediments)

• رسوبات شیب قاره ای  و رسوبات حمل شده توسط باد (Continental slope and rise sediments)
o توربیدیته ها                                                             (Turbidites)
o رسوبات آبرفتی بادبزنی شکل آبهای عمیق                    (Deep sea Fans)
o توده های باد آورده رسوبات                                   (sediment drifts)

• رسوبات آبهای عمیق                                                (Deep sea sediments)
o لجن های آبهای عمیق                                         (Deep-sea oozes)
o رسوبات نابرجای زمینی                         (Land-derived sediments)

 

 

درباره وبلاگ

دانشجویان مهندسی نفت خوزستان
دانشجویان نفت خوزستان





دانشجویان نفت خوزستان

وبلاگ
SEO Stats powered by MyPagerank.Net
مدیر وبلاگ : admin

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان

مترجم سایت