تبلیغات
دانشجویان مهندسی نفت خوزستان - آینده نفت ایران به توسعه تولید گاز گره خورده است
دانشجویان مهندسی نفت خوزستان

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

آینده نفت ایران به توسعه تولید گاز گره خورده است

رضا وثوقی
طی ماههای اخیر بارها در همین رسانه( هفته‌نامه دانش‌نفت) ادعا كرده و نوشته‌ایم كه رویداد یكصد سالگی نفت ایران فرصتی است ایده آل برای تجزیه و تحلیل و بررسی گذشته این صنعت، درس‌آموزی از آنچه رخ داده و تدبیرپردازی برای حوادثی كه ممكن است در آینده آنی رخ دهد. صد ساله شدن صنعت نفت ایران موقعیتی بی‌نظیر و بهانه‌ای كم بدیل برای صاحبان فكر و قلم مهیا ساخته تا آنچه این صنعت را  سده دومش مورد تهدید قرار داده است در پرتو نور تابیده از سابقه یكصدساله آن شناخت و برای دفع و رفعش چاره‌ای اندیشید. به گواه اسناد عملیاتی و واگویه‌های دست اندركاران برجسته صنعت نفت، آنچه كه در پراهمیت‌ترین شكلش این صنعت عظیم را دستخوش تهدید ساخته است موضوع آینده تولید و حجم تولید قابل دسترسی نفت ایران طی سالها و دهه‌های آتی است. این مساله از آنجا كه به دلایل فنی و عملیاتی با مساله حجم و سطح تولید گاز طبیعی كشورمان گره خورده است، بر اهمیت موضوع می‌افزاید. به تعبیری دیگر، چالشی اصلی نظام تولید نفت ما در سالهای آتی، به گونه‌ای حیرت‌آور با ساخت و پیكره صنعت گاز ایران پیوند یافته و با آن ممزوج گشته است. در بررسی جزییات این چالش به صورت اختصار می‌توان گفت كه چون بخش مهمی از ذخایر و حوزه‌های تولیدی نفت ایران دچار سالخوردگی و افت فشار مخزن شده‌اند، تولید در شمار متعددی از این حوزه‌ها دچار كاهش شدید گشته است. اصلی‌ترین راهبرد برای احیای این حوزه‌های سالخورده، تزریق گاز به آنهاست.از طرفی و گرچه ایران با دارا بودن 28 تریلیون متر مكعب ذخیره گازی، دومین دارنده ذخایر بزرگ انرژی پاك در جهان محسوب می‌شود، اما تولید این گونه انرژی زا آنقدر در كشورمان اندك است كه هرگز در حدو اندازه یك دارنده بزرگ گاز قرار نداریم، به موازات این موضوع، جمعیت بالای 50 میلیون نفری برخوردار از نعمت گاز در ایران، هرساله بر حجم تقاضای مصرف گاز خاصه در فصول سرد سال می‌افزایند و همین مساله موجب می‌شود طی دست كم 5 ماه از سال، همه ظرفیت تولیدی گاز طبیعی ایران روانه رفع عطش مصرف آن در داخل شود. در نهایت زنجیره‌ای كه شامل تولید اندك گاز، نیاز شدید مخازن نفتی به تزریق گاز و عطش مصرف بخش خانگی كشور است، موجب شده است معادله گازی ایران تنها به ضرر تولید صیانتی نفت تمام شود و یا به تعبیری در تضاد آشكار با مساله حراست از ذخایر نفتی كشور به نتیجه‌ای برسد كه در "تزاحم" علنی با منافع ملی جمهوری اسلامی ایران در حوزه اقتصاد انرژی است. اولین نتیجه‌ای كه از این معادله نامتعادل حاصل می‌شود، عقب ماندگی در تزریق گاز به چاههای نفت و احتمال مدفون شدن میلیاردها بشكه ذخیره نفتی ایران در زیر بستر سرزمین ایران است. آمارهای رسمی می‌گوید: اكنون روزانه در حدود 94 تا 95 میلیون متر مكعب گاز طبیعی به چاههای نفتی سالخورده و دارای افت فشار گاز تزریق می‌شود، اما این وضعیت تنها طی 7 تا 8 ماه ابتدایی سال صورت می‌گیرد و با وزش نخستین نسیم سرد پاییزی، به صورت مستمر از حجم تزریق گاز كاسته و گازی كه برای احیای چاههای حاوی ثروت نفتی ایران در نظر گرفته شده بود، راهی شریان مصرف بخش خانگی می‌شود، سهل است كه با رسیدن به روزهای سرد زمستانی آنچه كه فراموش می‌شود مساله تزریق گاز به چاههای نفتی است. این فراموشی البته خود خواسته نیست و اجبار افكار عمومی و جبر پاسخ‌گویی به توقع میلیونها مردمی است كه روزگاری نه چندان دور با وعده بهره‌مندی از "نعمت" گاز به جمع مشتركان گاز طبیعی افزوده شدند. شوربختانه اما همه این دست مشكلات در تولید ناكافی گاز طبیعی و غفلت در سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی گاز ریشه دارد. متاسفانه در آن سالها كه مصرف گاز طبیعی توسط مردم با شدتی خاص از سوی مسئولان تشویق و ترغیب می‌شد، كسی به فكر سرمایه‌گذاری در تولید گاز و بهره‌برداری از میادین گازی كشو نبود. این وضع شوربختانه با اندكی تخفیف تا زمان حاضر نیز تداوم یافته است و هنوز تعداد قابل توجهی از میادین گازی ایران پلمپ شده در وضعیت "اتاق انتظار" به سر می‌برند. و این گونه به نظر می‌آید كه تا "روز مبادا" قرار نیست از این ذخایر صحیح و درست بهره‌برداری ‌گردد. در این شرایط كه ذخایر گازی‌مان مسكوت مانده است، سخن گفتن از میلیونها متر مكعب گازی كه در حوزه‌های مشترك گازی همچون سیری، سلمان و ... روانه مشعل می‌شود و خوراك آتش می‌گردد، تنها افزودن بر قصه پرغصه گاز ایرانی است. در این مساله تردیدی نیست كه آینده تولید نفت ایران و حجم تولید آینده آن به گونه‌ای فوری و فاحش به چگونگی و سطح و حجم تولید گاز ایران گره خورده است. تولید ناكافی گاز در آینده به راستی مترادف با قوت گرفتن احتمال از دست رفتن صدها میلیارد دلار ثروت نفتی ایران است. بر همین اساس می‌توان این گونه اظهار نظر كرد كه در سده دوم صنعت نفت ایران، آنچه كه بیش از هر زمانی اهمیت دارد، توسعه تولید گاز طبیعی برای احیای چاههای نفتی قدیمی ایران و رساندن سطح منافع ملی ایران به درجه حداكثری است. بهره كلام آنكه، اگر قرار باشد توسعه صنعت نفت بدون توجه و عنایت جدی به توسعه صنعت گاز به ویژه در بخش تولید انجام شود، هرگز نقطه پایانی بر خام فروشی نفت رسم نخواهد شد و نیز رسیدن به اعدادی بالاتر از اعداد امروزی در تولید نفت خام تنها یك تصور بی‌پایه و اساس و سرابی غیر واقعی خواهد بود. یك نمونه بارز در صحنه عدم توازن میان بخش‌های تولید نفت و گاز، سرنوشت كنونی میدان نفتی آغاجاری است كه براستی موجب تاسف دلسوزان كشور گشته است. این میدان عظیم نفتی به دلیل دست كم 30 سال عقب‌ماندگی در تزریق گاز به آن، به شدت دچار افت تولید شده است و در حالی كه می‌شود انتظار تولید روزانه پانصد هزار بشكه‌ای از آن داشت، تولید كنونی آن به حداكثر 150 هزار بشكه در روز می‌رسد. البته خط لوله‌ای هم برای انتقال گاز میدان پارس جنوبی به آن احداث و تكمیل شده است اما تا زمان نگارش این گزارش گازی كه باید روانه این لوله‌ها شود تا به میدان آغاجاری تزریق گردد هنوز در بستر دریاست!! همچنین معلوم نیست كه با وضعیت كنونی رشد تقاضای مصرف گاز در بخش خانگی، حتی اگر گازی به میدان آغاجاری تزریق شود، چند ماه از یكسال می‌توان شاهد استمرارش بود. آیا تضمینی برای عدم اختصاص موقت آن به شبكه پر تقاضای مصرف گاز داخلی وجود دارد یا خیر؟ به هر روی این پرسش‌ها و آینده صنعت نفت و گره خوردگی آن با  تولید گاز جملگی پرسش‌هایی است كه در ذهن دلسوزان صنعت نفت ایران وجود دارد و همه به روزهایی بی‌دغدغه امیدوارند.

درباره وبلاگ

دانشجویان مهندسی نفت خوزستان
دانشجویان نفت خوزستان





دانشجویان نفت خوزستان

وبلاگ
SEO Stats powered by MyPagerank.Net
مدیر وبلاگ : admin

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان

مترجم سایت